Bayramlaşmanın hükmü nedir?

el-Kamûlî (rahimehullah) şöyle demiştir:

“Ashabımızdan (Şafiî mezhebi alimlerinden) hiçbirinin, insanların yaptığı gibi bayram, yeni yıl ve aylarda tebrikleşme hakkında bir sözünü görmedim. Fakat Hafız el-Münzirî’nin naklettiğine göre, Hafız el-Makdisî bu konuda şöyle cevap vermiştir: ‘İnsanlar bu hususta öteden beri ihtilaf edegelmişlerdir. Benim görüşüme göre bu mübahtır; ne sünnettir ne de bidat.'”

Hafız İbn Hacer (rahimehullah) ise bunun sünnet olduğunu tercih etmiş ve buna şu delilleri getirmiştir:

1) İbn Adiy’in Vâsile’den (radiyallahu anh) rivayet ettiği hadis: Vâsile, bir bayram günü Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ile karşılaşmış ve “Allah bizden de senden de kabul etsin” demiş, Resûlullah da “Evet, Allah bizden de senden de kabul etsin” buyurmuştur.

İbn Hacer der ki: “Senedinde Muhammed bin İbrahim eş-Şâmî vardır ve o zayıftır. Bu hadisi merfu (Hz. Peygamber’e ulaşan) olarak rivayet etmede tek kalmış ve bu rivayetinde muhalefet etmiştir.”

2) Zâhir bin Tâhir’in Tuhfetu Îdi’l-Fıtr kitabında ve Ebû Ahmed el-Faradî’nin Meşyehasında hasen bir senedle Cübeyr bin Nüfeyr’den (rahimehullah) rivayet ettiklerine göre şöyle demiştir: “Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabı bayram günü karşılaştıklarında birbirlerine: “Allah bizden de senden de kabul etsin” derlerdi.”

3) el-Asbahânî’nin Safvân bin Amr es-Saksakî’den rivayeti: Safvân şöyle demiştir: “Abdullah bin Büşr, Abdurrahman bin Âiz, Cübeyr bin Nüfeyr ve Hâlid bin Ma’dân’ı duydum; bayram günlerinde kendilerine “Allah bizden de sizden de kabul etsin” denilirdi, onlar da başkalarına aynı şekilde söylerlerdi.”

4) Taberânî ve Beyhakî’nin Râşid bin Sa’d’dan rivayeti: Ebû Ümâme ve Vâsile, bir bayram günü Râşid ile karşılaşmış ve ona: “Allah bizden de senden de kabul etsin” demişlerdir.

5) İbn Hibbân’ın es-Sikât adlı eserinde Ali bin Sâbit’ten rivayeti: Ali bin Sâbit der ki: “İmam Mâlik’e insanların bayramda birbirlerine “Allah bizden de senden de kabul etsin” demesini sordum. Mâlik: ‘Bizde bu durum öteden beri hep böyleydi (bunu yapageldik)’ dedi.”

Bayram tebriği sadece “Allah bizden de senden de kabul etsin” sözüne has değildir. Aksine, örfte adet haline gelmiş olan; “Bayramınız mübarek olsun”, “Allah bu günleri size hayırla tekrar yaşatsın” ve “Her yılınız hayırlı olsun” ve benzeri tebrik ifadeleri de bu kapsamdadır.

Bayram günü tebrikleşme meşru olduğu gibi, bayram gecesinde ve teşrik günlerinde de meşrudur.

Şirvânî’nin Tuhfe Haşiyesi’nde şöyle geçmektedir: “İnsanların bu günlerde —yani teşrik günlerinde— tebrikleşmesi adet olmuştur ve bunda bir sakınca yoktur. Çünkü bundan maksat, karşılıklı sevgiyi pekiştirmek ve sevinci izhar etmektir.”