Tazmin Edilen Malların (Madmûnât) Kısımları
➖Kesin Olarak “Akit Tazminatı” (Damân-ı Akd) Kapsamına Girenler: Bunlar; satış (bey’), selem, kira (icâre) veya sulh akitlerinin bizzat içinde (aslında) belirlenmiş olan mallardır.
➖Kesin Olarak “Yed Tazminatı” (Damân-ı Yed) Kapsamına Girenler: Ödünç alınan mallar (âriyet), gasp edilen mallar ve benzerleri gibi.
➖Hakkında İhtilaf Olup “Esah” (Daha Doğru) Kabul Edilen Görüşe Göre “Akit Tazminatı” Sayılanlar: Belirlenmiş mehir (sadak), hul’ (bedel karşılığı boşanma) bedeli, kısas yerine anlaşılan diyet bedeli ve ciâle bedeli gibi.
➖Bir Öncekinin Aksine Olanlar (Yani Yed Tazminatı Sayılanlar): Bunlar “ilc” (zorlama/karışıklık) içeren belirli durumlarda söz konusudur.
➖Akit Tazminatı ile Yed Tazminatı Arasındaki Fark
⏺Akit Tazminatı (Damân-ı Akd): Buradaki iade veya tazmin yükümlülüğü, tarafların akit esnasında anlaştıkları bedel (semen/ücret) üzerinden gerçekleşir.
⏺Yed Tazminatı (Damân-ı Yed): Buradaki tazmin yükümlülüğü, malın bizzat misli (aynısı) veya (mislî değilse) kıymeti (piyasa değeri) üzerinden gerçekleşir.
الأشباه والنظائر
