Besmele çekmenin hükmü nedir?

Besmele çekmenin dört hükmü vardır:

1. Vacip: Şafiîlerde namazda besmeleyi okumak vaciptir. Yani her rekâtta Fâtiha’nın başında besmele okunması gerekir.

2. Sünnet:

• Sünneti Ayn: Her mükellef kişinin tek başına yapması sünnettir. Mesela abdest veya gusül alırken böyledir.

• Sünneti Kifaye: Bir toplulukta bir kişinin yapmasıyla sünnet yerine gelir. Mesela bir topluluk yemek yerken birinin besmele çekmesi yeterlidir. Aynı şekilde cimada eşlerden birinin besmele çekmesi yeterlidir. İbn Hacer bunu tercih etmiştir. Sebebi, besmelenin şeytandan korunmak için olmasıdır ve bu birinin besmele çekmesiyle yerine gelir.

3. Haram: Bizatihi haram olan şeylerde besmele çekmek haramdır; mesela zina gibi. Ancak arızî bir sebeple haram olan şeylerde –mesela gasp edilmiş su ile abdest almak gibi– besmele çekmek yine menduptur.

4. Kerahat: Bizatihi mekruh olan şeylerde besmele çekmek mekruhtur; mesela beyaz saçı yolmak gibi. Ama arızî bir sebeple mekruh olan şeylerde –mesela soğan yemek gibi– besmele çekmek yine menduptur.